← Bài khác trong xưởng
Mẹo in 3DỐc cấy

Cấy ốc đồng vào chi tiết in 3D bằng mỏ hàn: kích thước lỗ, nhiệt độ và mẹo

Cách cấy ốc đồng nhiệt (heat-set insert) M3–M6 vào nhựa in 3D bằng mỏ hàn. Bảng kích thước lỗ, nhiệt độ cho PLA/PETG và các lỗi hay gặp.

Đăng ngày

Bảng kích thước ốc cấy đồng M3, M4, M5, M6

Vặn vít thẳng vào nhựa in 3D thì nhanh, nhưng tháo lắp vài lần là ren nhựa toét. Ốc cấy đồng (heat-set insert) giải quyết chuyện này: một ống đồng có ren trong, khía nhám bên ngoài, được nung nóng rồi ấn vào lỗ trên chi tiết in. Nhựa chảy quanh khía và nguội lại, giữ ốc rất chắc. Từ đó bạn vặn vít máy bình thường bao nhiêu lần cũng được.

Mọi máy trên FoxBench DIY đều dùng ốc cấy ở những chỗ cần tháo lắp: nắp hộp, vành răng, ray trượt.

Cần gì

  • Ốc cấy đồng loại có khía, cỡ ren theo vít bạn dùng (M3 là thông dụng nhất).
  • Mỏ hàn có chỉnh nhiệt. Tốt nhất là bộ đầu ép ốc cấy riêng cho từng cỡ (M2 đến M8), lắp thay mũi hàn. Không có thì dùng mũi hàn đầu côn cũ, nhưng khó giữ thẳng hơn.
  • Một vật phẳng chịu nhiệt (miếng kim loại, mặt gỗ) để ấn ốc cho phẳng mặt ở bước cuối.

Kích thước lỗ

Ký hiệu ốc cấy thường ghi theo dạng ren × dài × đường kính ngoài, ví dụ M3×6×4.5. Lỗ in phải nhỏ hơn đường kính ngoài một chút để nhựa có chỗ chảy vào khía.

Ốc cấy Lỗ in (điểm khởi đầu) Độ sâu lỗ
M3 × 4 × 4.5 Ø4.0 ≥ 5 mm
M3 × 6 × 4.5 Ø4.0 ≥ 7 mm
M4 × 4 × 6 Ø5.6 ≥ 5 mm
M4 × 8 × 6 Ø5.6 ≥ 9 mm
M5 × 7 × 7 Ø6.4 ≥ 8 mm
M5 × 10 × 7 Ø6.4 ≥ 11 mm
M6 × 7 × 8 Ø7.4 ≥ 8 mm

Ba quy tắc:

  • Lỗ sâu hơn ốc ít nhất 1 mm để nhựa bị đẩy xuống có chỗ chứa, không trào lên miệng lỗ.
  • Thành quanh lỗ dày ít nhất 1.5–2 mm, và in với 3–4 thành (perimeter) trở lên. Thành mỏng sẽ phồng hoặc nứt khi ấn ốc.
  • Số trong bảng chỉ là điểm khởi đầu. Máy in nào cũng in lỗ to nhỏ khác nhau một chút, nên in thử một miếng nhỏ có vài lỗ chênh nhau 0.1 mm để chọn cỡ hợp với máy của bạn.

Nhiệt độ

Mỏ hàn cần đủ nóng để nhựa mềm ra nhưng không cháy. Điểm khởi đầu:

Nhựa Nhiệt độ mỏ hàn
PLA 200–220 °C
PETG 230–245 °C
ABS / ASA 240–260 °C

Đúng nhiệt thì ốc lún đều trong khoảng 3–5 giây chỉ với lực ấn nhẹ. Phải đè mạnh mới xuống là nhiệt thấp; ốc tụt xuống ngay và nhựa sủi bọt là nhiệt quá cao.

Các bước

  1. Đặt chi tiết nằm vững trên bàn, miệng lỗ hướng lên.
  2. Đặt ốc cấy lên miệng lỗ, đầu nhỏ (nếu có) hướng xuống.
  3. Cắm đầu ép đã nóng vào lòng ốc, giữ mỏ hàn thẳng đứng, ấn nhẹ để ốc lún dần.
  4. Dừng khi mặt ốc còn cao hơn mặt nhựa khoảng 0.5 mm. Rút mỏ hàn ra thẳng lên (xoay nhẹ để không kéo ốc theo).
  5. Ngay lúc nhựa còn mềm, dùng vật phẳng ấn mặt ốc xuống cho bằng mặt nhựa, giữ vài giây cho nguội.

Lỗi hay gặp

  • Ốc bị nghiêng: do tay không giữ thẳng. Ấn chậm hơn, nhìn từ hai phía; nếu cấy nhiều ốc thì đáng làm một cái giá ép thẳng đứng (máy tiếp theo của kênh chính là máy ép ốc cấy).
  • Nhựa trào lên miệng lỗ: lỗ nông quá hoặc lỗ nhỏ quá. Tăng độ sâu, hoặc tăng đường kính lỗ thêm 0.1–0.2 mm.
  • Ốc xoay tròn khi vặn vít: lỗ to quá nên nhựa không ăn vào khía, hoặc nhiệt độ thấp nên nhựa chưa chảy đủ. Giảm lỗ 0.1 mm hoặc tăng nhiệt.
  • Nhựa dính vào ren trong ốc: ấn ốc quá sâu hoặc quá nóng. Vặn một con vít vào khi còn ấm để “nắn” lại ren.
  • Mặt chi tiết bị lõm quanh lỗ: mỏ hàn chạm vào mặt nhựa. Dùng đầu ép có vai nhỏ hơn đường kính ốc, hoặc dừng sớm hơn rồi ấn phẳng bằng vật phẳng.

An toàn: đầu ép nóng 200–260 °C. Đặt mỏ hàn lên giá khi không dùng, làm trên tấm silicon cách nhiệt, rút điện và chờ nguội hẳn trước khi thay đầu ép.